Projekt polskiej ustawy wdrażającej EUDR: nowe obowiązki, nowe kontrole i istotne ryzyka dla biznesu
9 kwietnia 2026 r. opublikowano projekt UC101, który ma wdrożyć w Polsce unijne rozporządzenie EUDR. Z perspektywy przedsiębiorców obracających m.in. drewnem, kawą, kakao, soją, kauczukiem, palmą olejową czy bydłem oznacza to nie tylko nowe obowiązki dokumentacyjne, ale także zwiększone ryzyko kontroli i dotkliwych sankcji.
Projekt UC101 ma zapewnić stosowanie w Polsce rozporządzenia UE 2023/1115 (EUDR), którego celem jest ograniczenie wpływu rynku unijnego na wylesianie i degradację lasów. EUDR obejmuje bydło, kakao, kawę, palmę olejową, kauczuk, soję i drewno oraz określone produkty pochodne, a państwa członkowskie mają obowiązek wyznaczyć właściwe organy, procedury kontrolne i mechanizmy egzekwowania przepisów. Zgodnie z wykazem prac legislacyjnych projekt UC101 pozostaje w gestii MKiŚ, a planowany termin jego przyjęcia przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r.
Z dostępnych założeń wynika, że polska ustawa ma uregulować m.in. sposób składania oświadczeń o należytej staranności, zasady przekazywania informacji organom, tryb przeprowadzania kontroli, procedury działań naprawczych oraz relacje z organami celnymi. W wykazie prac wskazano również organy właściwe dla poszczególnych grup towarów, w tym Inspekcję Ochrony Środowiska, IJHARS oraz Inspekcję Weterynaryjną.
Szczególnie istotne z perspektywy operacyjnej są projektowane obowiązki związane z numerem referencyjnym oświadczenia o należytej staranności. Z publicznych omówień projektu wynika, że numer ten lub identyfikator uproszczonej deklaracji ma być wskazywany w ofertach handlowych i dokumentach transakcyjnych, również przy sprzedaży online. Jednocześnie brak ważnego numeru może skutkować odmową przyjęcia zgłoszenia celnego do dopuszczenia do obrotu lub wywozu.
Projektowane sankcje również zasługują na szczególną uwagę. W komentarzach do projektu wskazuje się na administracyjne kary pieniężne sięgające nawet 10% rocznego obrotu oraz możliwość czasowego zakazu prowadzenia działalności dotyczącej odnośnych produktów w przypadku najpoważniejszych lub powtarzających się naruszeń. To pokazuje, że EUDR staje się nie tylko wyzwaniem compliance, ale również realnym ryzykiem biznesowym i operacyjnym.
Dla przedsiębiorców kluczowe będzie teraz ustalenie, czy ich łańcuch dostaw, dokumentacja handlowa i procesy celne są gotowe na nowy reżim. W praktyce warto już dziś przeanalizować, czy firma dysponuje odpowiednimi danymi, procedurami i odpowiedzialnościami wewnętrznymi, które pozwolą wykazać zgodność z EUDR po wejściu polskich przepisów w życie.
Jeżeli mają Państwo pytania dotyczące projektu UC101 lub jego wpływu na działalność Państwa firmy, zapraszamy do kontaktu.