Nowe wsparcie kosztów energii dla przemysłu energochłonnego (CISAF)

Dnia 2 września 2026 r. opublikowano projekt ustawy (UD459) o wsparciu przedsiębiorców sektorów energochłonnych z tytułu ponoszenia kosztów energii elektrycznej. Instrument wdraża mechanizm przewidziany w Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF). Projekt określa zasady, formę, warunki i tryb udzielania pomocy publicznej przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Jego celem jest jednoczesne ograniczenie kosztów energii dla przemysłu energochłonnego, pobudzenie inwestycji w czyste technologie oraz zwiększenie elastyczności i efektywności systemu elektroenergetycznego.

Dlaczego wprowadzono nowy mechanizm

Polska zmaga się ze szczególnie wysokimi kosztami energii. Według danych Eurostatu całkowity jednostkowy koszt energii elektrycznej dla największych odbiorców przemysłowych w Polsce wynosił w drugiej połowie 2025 r. 171,6 EUR/MWh, podczas gdy średnia unijna to 109,6 EUR/MWh – stanowi to około 157% średniej unijnej.

Jak będzie funkcjonować mechanizm wsparcia

Wsparciem może zostać objęte maksymalnie 50% ilości energii elektrycznej zużytej przez przedsiębiorcę w okresie kwalifikowanym. Okres kwalifikowany to rok kalendarzowy poprzedzający rok złożenia wniosku lub rok złożenia wniosku o wypłatę wsparcia. Oznacza to, że pierwszym okresem kwalifikowanym może być już 2026 r., jeśli wniosek zostanie złożony w 2027 r.

Dopłata za 1 MWh kwalifikującego się zużycia nie może:

1. przekroczyć 50% średniej arytmetycznej ceny RCE w okresie kwalifikowanym,
2. doprowadzić do uzyskania ceny poniżej 50 EUR/MWh.

Maksymalną stawkę można przedstawić jako: MIN [50% średniej RCE; średnia RCE – równowartość 50 EUR/MWh].

Przykładowa kalkulacja dla przedsiębiorstwa zużywającego 100 GWh (100 000 MWh) energii w 2026 r., przy szacowanej średniej cenie RCE na poziomie 510 zł/MWh, wskazuje na maksymalną stawkę wsparcia rzędu 255 zł/MWh i potencjalne wsparcie na poziomie ok. 12,75 mln zł. Dokładne wyliczenie dla Waszej firmy umożliwia kalkulator dostępny do pobrania na końcu artykułu.

Warunki kwalifikacyjne

Przedsiębiorca musi spełnić łącznie następujące warunki:

• ponad 50% przychodu z działalności gospodarczej w okresie kwalifikowanym musi pochodzić z działalności oznaczonej odpowiednim kodem PKD wskazanym w załączniku do ustawy (katalog obejmuje 91 kodów PKD 2025 – m.in. hutnictwo, chemię, tworzywa sztuczne, szkło, ceramikę, cement, papier, wybrane sektory spożywcze, tekstylia, drewno, kable, akumulatory i obróbkę metali),
• status odbiorcy przemysłowego, wpisanego do wykazu odbiorców przemysłowych prowadzonego na podstawie ustawy o OZE,
• prowadzenie kwalifikowanej działalności w okresie kwalifikowanym,
• spełnianie pozostałych warunków ustawy, programu oraz konkretnego ogłoszenia o naborze.

Samo posiadanie odpowiedniego kodu PKD nie wystarczy – przedsiębiorca musi wykazać, że ponad 50% jego przychodów rzeczywiście pochodzi z działalności kwalifikowanej.

Wsparcia nie otrzyma przedsiębiorca, który znajduje się w likwidacji lub upadłości, jest w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych wytycznych, zalega z podatkami lub składkami na ubezpieczenia społeczne (poza przypadkami zwolnienia, odroczenia lub rozłożenia na raty), znajduje się na polskiej liście sankcyjnej lub jest objęty sankcjami pieniężnymi z ustawy sankcyjnej i ustawy o KAS.

Obowiązek inwestycyjny

Co najmniej 50% otrzymanej pomocy musi zostać przeznaczone na inwestycje w nowe lub zmodernizowane aktywa – w szczególności zwiększające elastyczność poboru energii, elektryfikację, poprawę efektywności energetycznej, odnawialne źródła energii oraz infrastrukturę umożliwiającą elastyczną i bezpieczną pracę instalacji. Inwestycja powinna zostać oddana do użytkowania w ciągu 48 miesięcy od udzielenia wsparcia (w wyjątkowych przypadkach do 60 miesięcy).

Przedsiębiorca musi zapewnić co najmniej 20% kosztów kwalifikowanych inwestycji ze środków własnych lub zewnętrznego finansowania oraz zabezpieczenie zwrotu wsparcia w wysokości 120% przyznanej pomocy.

Wymogi dokumentacyjne i ocena wniosków

Do wniosku trzeba dołączyć raport zawierający pozytywną ocenę techniczną wskazanej inwestycji oraz opis sposobu spełniania przez nią warunków ustawowych. Oznacza to, że już na etapie składania wniosku konieczne jest posiadanie konkretnego, ocenionego technicznie projektu inwestycyjnego.

Jeśli łączna wysokość pomocy z prawidłowych wniosków przekroczy dostępny budżet, przeprowadzona zostanie ocena punktowa – komisja weźmie pod uwagę m.in. wpływ inwestycji na bezpieczeństwo energetyczne, obniżenie energochłonności, obniżenie jednostkowej ceny energii, efektywność ekonomiczną oraz zatrudnienie. System nie będzie więc działać na zasadzie „kto pierwszy, ten lepszy” – o przyznaniu wsparcia zadecyduje jakość zgłoszonej inwestycji.

Kumulacja i operator programu

Projekt przewiduje kumulację z pomocą otrzymywaną na podstawie ustawy z 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych – jeśli dotychczasowa rekompensata jest równa lub wyższa od nowego wsparcia, pomoc w ramach UD459 nie przysługuje; jeśli jest niższa, nowe wsparcie może odpowiadać różnicy między obiema kwotami.

Operatorem programu będzie Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), odpowiedzialny za prowadzenie naborów, ocenę formalną i finansową wniosków, zawieranie umów, kontrole oraz dochodzenie zwrotu pomocy.

Harmonogram i budżet

Wejście ustawy w życie planowane jest na 1 stycznia 2027 r., a program rządowy ma zostać przyjęty w ciągu 3 miesięcy od tej daty. Wsparcie przyznawane będzie na maksymalnie 3 lata, a ostatecznym rokiem jego udzielania ma być 2030 r. Na program przewidziano łącznie 4,8 mld zł: 800 mln zł w 2027 r., po 1,6 mld zł w 2028 i 2029 r. oraz 800 mln zł w 2030 r.

Co warto zrobić już teraz

Rekomendujemy przedsiębiorstwom energochłonnym już dziś zweryfikowanie: czy właściwy kod PKD znajduje się w załączniku do ustawy, czy ponad 50% przychodów pochodzi z kwalifikowanej działalności, czy firma figuruje w wykazie odbiorców przemysłowych, jakie jest i będzie rzeczywiste zużycie energii w 2026 r., jaka może być potencjalna wysokość wsparcia, czy nie występują przesłanki negatywne oraz jaką konkretną inwestycję – możliwą do pozytywnej oceny technicznej – można wskazać we wniosku.

Nie warto czekać z wyborem inwestycji do dnia ogłoszenia naboru. Raport z pozytywną oceną techniczną będzie obowiązkowym załącznikiem do wniosku, a w przypadku przekroczenia budżetu jakość inwestycji zadecyduje o wyniku konkursu.

Kalkulator

Aby ułatwić wstępne oszacowanie potencjalnej wysokości wsparcia, przygotowaliśmy kalkulator UD459 CISAF (Excel), dostępny do pobrania:https://bit.ly/46qMoFL 

Skontaktuj się z nami

Jeśli chcecie sprawdzić, czy Wasza firma spełnia warunki kwalifikacyjne, oszacować wysokość potencjalnego wsparcia lub przygotować się do pierwszego naboru – zapraszamy do kontaktu:

Krzysztof Wiński
Partner,
Thedy & Partners
E-mail: krzysztof.winski@thedy.pl
Telefon: 519 506 434