Nowe obowiązki dotyczące baterii od 18 lutego 2027 r. – zmiany także dla producentów i importerów urządzeń

Nowe obowiązki dotyczące baterii od 18 lutego 2027 r. – zmiany także dla producentów i importerów urządzeń 

Od 18 lutego 2027 r. zaczną obowiązywać kolejne wymagania wynikające z unijnego rozporządzenia bateryjnego (UE) 2023/1542. Zmiany obejmą m.in. oznakowanie baterii kodami QR, cyfrowe paszporty wybranych kategorii baterii oraz wymogi dotyczące możliwości ich usuwania i wymiany. Nowe przepisy mają znaczenie nie tylko dla producentów baterii, lecz również dla przedsiębiorstw wprowadzających na rynek urządzenia wyposażone w baterie lub akumulatory. 

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1542 w sprawie baterii i zużytych baterii wprowadza stopniowo nowe wymagania dotyczące projektowania, oznakowania, identyfikowalności oraz odpowiedzialności podmiotów gospodarczych. 

Jednym z najważniejszych terminów jest 18 lutego 2027 r. Od tej daty zastosowanie znajdą trzy istotne grupy obowiązków, które mogą wymagać dostosowania produktów, dokumentacji technicznej oraz współpracy z dostawcami. 

Co istotne, regulacja obejmuje również baterie wbudowane w urządzenia, maszyny i inne produkty. Dlatego jej skutki mogą odczuć przedsiębiorstwa, które nie prowadzą samodzielnej sprzedaży baterii. 

1. Wymienność baterii – nowe wymagania dla urządzeń od 18 lutego 2027 r.

Zgodnie z art. 11 rozporządzenia (UE) 2023/1542 od 18 lutego 2027 r. przedsiębiorstwa wprowadzające do obrotu produkty zawierające baterie przenośne będą co do zasady zobowiązane zapewnić możliwość ich łatwego usunięcia i wymiany przez użytkownika końcowego. 

Oznacza to, że konstrukcja urządzenia powinna umożliwiać wymianę baterii bez konieczności stosowania specjalistycznych narzędzi, chyba że zostały one bezpłatnie dostarczone z produktem, a także bez użycia zastrzeżonych narzędzi, energii cieplnej lub rozpuszczalników. 

Przepisy przewidują określone wyjątki, m.in. dla niektórych urządzeń przeznaczonych do pracy w środowisku wodnym, wybranych wyrobów medycznych oraz sytuacji, w których stałe połączenie baterii z urządzeniem jest niezbędne ze względów bezpieczeństwa lub integralności danych. 

Odrębne wymagania dotyczą baterii stosowanych w lekkich środkach transportu (LMT), dla których możliwość usunięcia i wymiany powinna zostać zapewniona niezależnym specjalistom. 

Nowe przepisy przewidują również: 

• obowiązek udostępniania odpowiednich instrukcji i informacji dotyczących bezpiecznego usuwania oraz wymiany baterii; 

• zapewnienie dostępności baterii jako części zamiennych przez co najmniej pięć lat od wprowadzenia do obrotu ostatniego egzemplarza danego modelu urządzenia; 

• zakaz stosowania oprogramowania utrudniającego wymianę baterii na kompatybilny zamiennik. 

W praktyce wymagania te mogą mieć znaczenie dla producentów i importerów elektroniki użytkowej, elektronarzędzi, urządzeń pomiarowych, sprzętu gospodarstwa domowego, wyposażenia przemysłowego oraz innych produktów zasilanych bateriami. 

2. Kody QR i cyfrowe paszporty baterii

Kolejna istotna zmiana dotyczy oznakowania i udostępniania informacji o bateriach. 

Zgodnie z art. 13 ust. 6 rozporządzenia od 18 lutego 2027 r. wszystkie baterie mają być oznakowane kodem QR, zapewniającym dostęp do informacji wymaganych przepisami. 

Zakres udostępnianych danych będzie jednak zależał od kategorii baterii. 

W przypadku określonych rodzajów baterii kod QR będzie prowadził do cyfrowego paszportu baterii, o którym mowa w art. 77 rozporządzenia. 

Obowiązek posiadania takiego paszportu obejmie: 

• baterie do lekkich środków transportu (LMT); 

• baterie przemysłowe o pojemności powyżej 2 kWh; 

• baterie do pojazdów elektrycznych. 

Cyfrowy paszport będzie zawierał informacje dotyczące konkretnej baterii, w tym jej identyfikacji, właściwości technicznych oraz innych danych wymaganych rozporządzeniem. 

Obowiązek zapewnienia paszportu będzie dotyczył odpowiednich kategorii baterii wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do użytku od 18 lutego 2027 r. 

W przypadku pozostałych baterii kod QR ma umożliwiać dostęp do określonych informacji regulacyjnych, ale nie oznacza obowiązku tworzenia pełnego cyfrowego paszportu. 

Dla przedsiębiorstw szczególnego znaczenia nabierze ustalenie, czy odpowiednie dane i dokumentacja będą dostępne od producentów oraz dostawców baterii, zwłaszcza gdy są one już fabrycznie wbudowane w sprowadzane urządzenia. 

3. Od 18 sierpnia 2027 r. – obowiązki należytej staranności w łańcuchu dostaw baterii

Kolejny ważny termin przypada na 18 sierpnia 2027 r. 

Od tej daty zastosowanie znajdą przepisy rozdziału VII rozporządzenia dotyczące należytej staranności w łańcuchu dostaw baterii. 

Wymagania te odnoszą się m.in. do identyfikowania i ograniczania ryzyk środowiskowych oraz społecznych związanych z pozyskiwaniem i przetwarzaniem określonych surowców wykorzystywanych do produkcji baterii, w szczególności kobaltu, litu, niklu i grafitu naturalnego. 

Przedsiębiorstwa objęte regulacją będą zobowiązane m.in. do: 

• ustanowienia i wdrożenia polityki należytej staranności dotyczącej baterii; 

• identyfikacji i oceny ryzyk w odpowiednich łańcuchach dostaw; 

• wprowadzenia systemów zarządzania i kontroli tych ryzyk; 

• zapewnienia wymaganej weryfikacji polityki przez jednostkę notyfikowaną; 

• dokumentowania realizacji obowiązków oraz udostępniania wymaganych informacji. 

Istotne znaczenie ma jednak próg przychodowy wynoszący 40 mln EUR. 

Zgodnie z art. 47 rozporządzenia przepisy o należytej staranności nie mają zastosowania do podmiotów, których przychody netto ze sprzedaży w roku obrotowym poprzedzającym ostatni rok obrotowy były niższe niż 40 mln EUR, o ile nie należą one do grupy kapitałowej przekraczającej ten próg w ujęciu skonsolidowanym. 

Oznacza to, że przy ocenie obowiązków nie zawsze wystarczające będzie ustalenie przychodów pojedynczej spółki. W przypadku przedsiębiorstw należących do międzynarodowych grup kapitałowych konieczna może być również analiza danych skonsolidowanych. 

Zakres obowiązków należytej staranności wymaga ponadto uwzględnienia roli danego przedsiębiorstwa w procesie wprowadzania baterii do obrotu lub oddawania ich do użytku. 

4. Nowe przepisy dotyczą również importerów i dystrybutorów

Rozporządzenie bateryjne nie ogranicza się do przedsiębiorstw zajmujących się bezpośrednio produkcją baterii. 

W zależności od rodzaju produktu oraz roli danego podmiotu w łańcuchu dostaw nowe wymagania mogą mieć znaczenie również dla: 

• importerów urządzeń elektrycznych i elektronicznych; 

• przedsiębiorstw sprowadzających maszyny i urządzenia przemysłowe wyposażone w akumulatory; 

• producentów elektronarzędzi i sprzętu użytkowego; 

• dostawców magazynów energii i urządzeń zasilania awaryjnego; 

• przedsiębiorstw z branży motoryzacyjnej oraz lekkich środków transportu; 

• dystrybutorów oferujących urządzenia i baterie na rynku unijnym. 

Szczególnie istotne jest prawidłowe ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za wprowadzenie baterii lub urządzenia do obrotu oraz zakresu obowiązków, które wynikają z pełnionej funkcji. 

Samo sprowadzanie urządzeń wyposażonych w baterie nie oznacza automatycznie, że wszystkie obowiązki przewidziane w rozporządzeniu będą ciążyć na importerze w identycznym zakresie jak na producencie baterii. 

Nie zmienia to jednak faktu, że nowe wymagania mogą wymuszać zmiany w dokumentacji, umowach z dostawcami, procedurach zakupowych oraz sposobie weryfikowania zgodności produktów z przepisami UE. 

5. Co przedsiębiorstwa powinny zweryfikować przed 2027 r.?

Zbliżające się terminy uzasadniają przeprowadzenie przeglądu oferowanych produktów oraz stosowanych modeli dostaw. 

W szczególności warto zweryfikować: 

• Zakres produktów – ustalenie, które urządzenia zawierają baterie objęte nowymi wymaganiami. 
• Możliwość wymiany baterii – sprawdzenie, czy konstrukcja urządzeń spełnia wymagania art. 11 rozporządzenia albo czy znajdują zastosowanie przewidziane w nim wyjątki.
• Oznakowanie i dokumentację – weryfikację dostępności wymaganych kodów QR, informacji o bateriach oraz cyfrowych paszportów dla odpowiednich kategorii.
• Odpowiedzialność w łańcuchu dostaw – określenie obowiązków producentów, importerów, dystrybutorów i innych uczestników obrotu.
• Próg przychodowy – ocenę, czy przedsiębiorstwo lub grupa kapitałowa będzie objęta obowiązkami należytej staranności od 18 sierpnia 2027 r.

6. Rok 2027 istotnym etapem wdrażania rozporządzenia bateryjnego

Rozporządzenie (UE) 2023/1542 stopniowo zmienia zasady projektowania, wprowadzania do obrotu oraz nadzoru nad bateriami na rynku unijnym. 

Terminy przypadające na 18 lutego i 18 sierpnia 2027 r. są szczególnie ważne, ponieważ dotyczą zarówno wymagań technicznych i informacyjnych, jak i odpowiedzialności przedsiębiorstw za określone ryzyka w łańcuchach dostaw. 

Dla wielu firm największym wyzwaniem może okazać się nie sama identyfikacja obowiązku, ale pozyskanie odpowiednich informacji od dostawców oraz dostosowanie istniejących produktów i procesów biznesowych. 

Przedsiębiorstwa wprowadzające na rynek produkty wyposażone w baterie powinny zatem uwzględnić nowe wymagania już na etapie planowania zakupów, importu oraz oferty produktowej na 2027 r. 

 

Kontakt 

Krzysztof Wiński 
Partner Zarządzający, T&P Advisory | Thedy & Partners 
krzysztof.winski@thedy.pl 
tel. +48 519 506 434 

Łukasz Pamuła 
Starszy Menedżer, T&P Advisory | Thedy & Partners 
lukasz.pamula@thedy.pl 
tel. +48 519 504 779 

Materiał ma charakter informacyjny i przedstawia wybrane wymagania wynikające z rozporządzenia (UE) 2023/1542, z uwzględnieniem jego późniejszych zmian. Zakres obowiązków konkretnego przedsiębiorstwa wymaga indywidualnej oceny, w szczególności rodzaju baterii, roli podmiotu w łańcuchu dostaw oraz mających zastosowanie wyjątków.