Nowe obowiązki dla przedsiębiorstw w 2027 r. Dlaczego compliance regulacyjny staje się coraz ważniejszy?

Rok 2027 przyniesie przedsiębiorstwom kolejne istotne zmiany w przepisach unijnych i krajowych. Nowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów, baterii, łańcuchów dostaw, importu, ochrony środowiska i cyberbezpieczeństwa będą wymagały od wielu firm dostosowania dokumentacji, procedur oraz procesów operacyjnych. Coraz większym wyzwaniem staje się jednak nie tylko wdrożenie poszczególnych regulacji, lecz także prawidłowe zidentyfikowanie wszystkich obowiązków mających zastosowanie do działalności konkretnego przedsiębiorstwa. 

Rok 2027 – kolejne zmiany w otoczeniu regulacyjnym przedsiębiorstw 

W ostatnich latach przedsiębiorstwa funkcjonujące na rynku unijnym mierzą się z rosnącą liczbą regulacji wpływających na sposób prowadzenia działalności gospodarczej. 

Zmiany nie ograniczają się do tradycyjnie rozumianej ochrony środowiska czy obowiązków sprawozdawczych. Coraz częściej obejmują kwestie bezpieczeństwa produktów, dokumentacji technicznej, odpowiedzialności importerów i dystrybutorów, identyfikowalności towarów, a także organizacji międzynarodowych łańcuchów dostaw. 

Szczególnie istotny pod tym względem będzie 2027 r., w którym rozpoczną się kolejne etapy stosowania szeregu rozporządzeń unijnych. 

Wśród najważniejszych zmian można wskazać: 

1. Rozporządzenie maszynowe – od 20 stycznia 2027 r.

Rozporządzenie (UE) 2023/1230 zastąpi dotychczasową dyrektywę maszynową 2006/42/WE. Nowe przepisy obejmują m.in. wymagania w zakresie bezpieczeństwa maszyn, oceny zgodności, dokumentacji technicznej oraz odpowiedzialności podmiotów uczestniczących we wprowadzaniu maszyn do obrotu. 

Zmiany będą istotne nie tylko dla producentów maszyn, ale również dla importerów, dystrybutorów oraz przedsiębiorstw dokonujących istotnych modyfikacji urządzeń. 

2. Rozporządzenie bateryjne – nowe obowiązki od 18 lutego i 18 sierpnia 2027 r.

Rozporządzenie (UE) 2023/1542 przewiduje kolejne etapy wdrażania wymagań dotyczących baterii i akumulatorów. 

Od 18 lutego 2027 r. zastosowanie znajdą m.in. przepisy dotyczące możliwości usuwania i wymiany określonych kategorii baterii oraz cyfrowych paszportów dla baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh, baterii do pojazdów elektrycznych i baterii do lekkich środków transportu. 

Z kolei od 18 sierpnia 2027 r. rozpoczną się obowiązki w zakresie należytej staranności dotyczącej łańcuchów dostaw surowców bateryjnych. W tym przypadku istotne znaczenie ma próg 40 mln EUR przychodów netto ze sprzedaży, oceniany według zasad określonych w rozporządzeniu, również z uwzględnieniem odpowiednich powiązań w ramach grup kapitałowych. 

3. EUDR – kolejny etap stosowania od 30 czerwca 2027 r.

Rozporządzenie (UE) 2023/1115 dotyczące produktów niepowodujących wylesiania przewiduje rozpoczęcie stosowania przepisów wobec określonych mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw od 30 czerwca 2027 r. 

Regulacja obejmuje wskazane w niej towary i produkty pochodne, a jej znaczenie wykracza poza branżę rolną i leśną. Może dotyczyć również producentów, importerów, eksporterów i dystrybutorów wykorzystujących odpowiednie surowce lub produkty w swojej działalności. 

Dla dużych i średnich przedsiębiorstw zasadniczy termin rozpoczęcia stosowania przepisów przypada już na 30 grudnia 2026 r., co oznacza konieczność dalszego nadzorowania realizacji obowiązków również w 2027 r. 

4. Mikroplastiki w REACH – nowe obowiązki raportowe do 31 maja 2027 r.

Rozporządzenie Komisji (UE) 2023/2055 przewiduje rozszerzenie obowiązków raportowych dotyczących mikrocząstek polimerów syntetycznych. 

Do 31 maja 2027 r. określone grupy producentów, przemysłowych dalszych użytkowników oraz dostawców będą zobowiązane do przekazania Europejskiej Agencji Chemikaliów informacji dotyczących m.in. zastosowań mikrocząstek i szacowanych emisji do środowiska w 2026 r. 

Regulacja może mieć znaczenie także dla przedsiębiorstw, które nie zajmują się bezpośrednio produkcją tworzyw sztucznych, lecz wykorzystują odpowiednie surowce lub mieszaniny w procesach przemysłowych. 

5. CBAM – pierwsze roczne rozliczenie do 30 września 2027 r.

Mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO₂ (CBAM) wszedł w fazę docelową w 2026 r. 

Do 30 września 2027 r. uprawnieni zgłaszający objęci odpowiednimi obowiązkami będą zobowiązani do złożenia pierwszej rocznej deklaracji CBAM, dotyczącej importu z 2026 r., oraz rozliczenia odpowiedniej liczby certyfikatów. 

Dla importerów oznacza to konieczność zapewnienia odpowiedniej jakości danych dotyczących przywożonych towarów, związanych z nimi emisji oraz prawidłowego ustalenia zakresu obowiązków, z uwzględnieniem obowiązujących wyłączeń i progów. 

6. Cyber Resilience Act – nowe wymagania od 11 grudnia 2027 r.

Rozporządzenie (UE) 2024/2847 w sprawie cyberodporności produktów z elementami cyfrowymi wprowadza wymagania dotyczące bezpieczeństwa cyfrowego produktów. 

Od 11 grudnia 2027 r. rozpocznie się stosowanie zasadniczej części przepisów, obejmujących m.in. projektowanie bezpiecznych produktów, zarządzanie podatnościami oraz wykazywanie zgodności z określonymi wymaganiami. 

Część obowiązków, w tym dotyczących zgłaszania określonych podatności i incydentów, obowiązuje już od września 2026 r. 

Nowe obowiązki to nie tylko nowe rozporządzenia 

W 2027 r. przedsiębiorstwa będą musiały również realizować obowiązki wynikające z regulacji, które zaczęły być stosowane wcześniej. 

Przykładem jest rozporządzenie PPWR dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych, stosowane zasadniczo od 12 sierpnia 2026 r. Dla wielu przedsiębiorstw kolejne miesiące będą okresem praktycznego dostosowywania dokumentacji, procedur zakupowych, współpracy z dostawcami oraz zasad weryfikacji zgodności opakowań. 

Równolegle rozwijane będą wymagania wynikające z rozporządzenia ESPR w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, w tym rozwiązania związane z cyfrowymi paszportami produktów. Konkretne obowiązki będą zależeć od odpowiednich aktów delegowanych i terminów ich stosowania. 

Dodatkowo na działalność przedsiębiorstw mogą wpływać zmiany w przepisach krajowych, w szczególności w obszarze podatków, energetyki, gospodarki odpadami oraz obowiązków rejestracyjnych i sprawozdawczych. 

Co istotne, katalog zmian nie jest zamknięty. Na poziomie unijnym i krajowym nadal prowadzone są prace legislacyjne mogące wpływać na zakres obowiązków przedsiębiorstw, ich terminy oraz zasady egzekwowania. 

Największym wyzwaniem jest ustalenie, które regulacje rzeczywiście dotyczą przedsiębiorstwa 

W praktyce problemem nie zawsze jest sama interpretacja nowego przepisu. 

Przedsiębiorstwo prowadzące działalność produkcyjną, importową lub dystrybucyjną może jednocześnie podlegać regulacjom z zakresu bezpieczeństwa produktów, ochrony środowiska, gospodarki odpadami, podatku akcyzowego, energetyki, transportu oraz międzynarodowych łańcuchów dostaw. 

Co więcej, zakres obowiązków zależy często od szczegółowych okoliczności, takich jak: 

• rola przedsiębiorstwa w łańcuchu dostaw – producent, importer, dystrybutor lub inny podmiot gospodarczy; 

• rodzaj, skład i klasyfikacja towarów; 

• pochodzenie produktów i sposób ich wprowadzania na rynek; 

• wielkość przedsiębiorstwa lub grupy kapitałowej; 

• model działalności, w tym import, wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, produkcja na zlecenie czy sprzedaż transgraniczna. 

Z tego względu sama znajomość dat wejścia w życie przepisów nie jest wystarczająca. 

Kluczowe znaczenie ma przełożenie regulacji na konkretną działalność przedsiębiorstwa oraz ustalenie, jakie działania należy podjąć, kto powinien za nie odpowiadać i w jakim terminie. 

Brak właściwej identyfikacji obowiązków może prowadzić nie tylko do sankcji administracyjnych lub finansowych, lecz także do problemów z wprowadzaniem produktów do obrotu, opóźnień w dostawach, dodatkowych kosztów operacyjnych czy zakłóceń współpracy z kontrahentami. 

Compliance regulacyjny – od monitorowania przepisów do zarządzania obowiązkami 

W odpowiedzi na rosnącą złożoność otoczenia prawnego coraz większego znaczenia nabiera systematyczne podejście do compliance regulacyjnego. 

Jego celem jest nie tylko zapewnienie zgodności z obowiązującymi przepisami, lecz przede wszystkim odpowiednio wczesne identyfikowanie zmian, ocena ich wpływu na działalność przedsiębiorstwa oraz zaplanowanie działań dostosowawczych. 

W praktyce takie podejście może obejmować cztery zasadnicze obszary: 

Monitoring zmian regulacyjnych – bieżącą analizę przepisów unijnych i krajowych, projektów legislacyjnych, wytycznych organów oraz zmian terminów stosowania poszczególnych regulacji. 

Ocenę wpływu regulacji na działalność przedsiębiorstwa – identyfikację wymagań mających rzeczywiste zastosowanie do produktów, procesów, modeli importu, sprzedaży i łańcuchów dostaw. 

Mapę obowiązków regulacyjnych – uporządkowanie wymagań, terminów, potrzebnej dokumentacji oraz działań, które powinny zostać zrealizowane przez poszczególne jednostki organizacyjne. 

Wsparcie w procesie dostosowania – pomoc w interpretacji przepisów, opracowaniu procedur i dokumentacji oraz we wdrażaniu rozwiązań zapewniających zgodność regulacyjną. 

Tak rozumiany compliance pozwala odejść od reagowania na pojedyncze zmiany prawne na rzecz bardziej przewidywalnego zarządzania obowiązkami przedsiębiorstwa. 

Stałe wsparcie compliance regulacyjnego – rozwiązanie dla przedsiębiorstw 

T&P Advisory, będąca częścią Thedy & Partners, oferuje przedsiębiorstwom wsparcie w zakresie compliance regulacyjnego, obejmujące zarówno bieżący monitoring zmian prawnych, jak i analizę ich wpływu na działalność gospodarczą. 

Usługa może obejmować regulacje środowiskowe, produktowe, energetyczne, podatkowe, transportowe oraz wymagania dotyczące międzynarodowych łańcuchów dostaw. 

Zakres wsparcia jest dostosowywany do charakteru działalności przedsiębiorstwa, rodzaju oferowanych produktów, rynków zbytu oraz przyjętego modelu operacyjnego. 

Istotnym elementem takiego podejścia jest selekcja informacji regulacyjnych. Przedsiębiorstwo otrzymuje nie tylko wiadomość o zmianie przepisów, ale przede wszystkim ocenę, czy dana regulacja może mieć znaczenie dla jego działalności, jakie obowiązki może generować oraz jakie działania warto rozważyć. 

Stała współpraca może obejmować okresowe przeglądy otoczenia regulacyjnego, przygotowywanie zestawień nadchodzących obowiązków, identyfikowanie ryzyk oraz wsparcie w realizacji działań dostosowawczych. 

Pozwala to skoncentrować zasoby organizacji na rzeczywistych ryzykach i wymaganiach, ograniczając konieczność samodzielnego analizowania licznych, często niezwiązanych z działalnością firmy zmian legislacyjnych. 

Przygotowania do 2027 r. warto rozpocząć jeszcze w 2026 r. 

Dla wielu przedsiębiorstw ostatnie miesiące 2026 r. stanowią odpowiedni moment na przegląd obowiązków regulacyjnych oraz przygotowanie harmonogramu działań na kolejny rok. 

Warto w szczególności zweryfikować, jakie regulacje będą miały zastosowanie do prowadzonej działalności, które obowiązki wymagają przygotowania z wyprzedzeniem oraz czy obecne procedury i podział odpowiedzialności zapewniają ich terminową realizację. 

Rok 2027 pokazuje, że compliance regulacyjny przestaje być wyłącznie zagadnieniem prawnym. Coraz częściej staje się elementem zarządzania ryzykiem operacyjnym, ciągłością działalności i bezpieczeństwem prowadzenia biznesu. 

W tych warunkach systematyczny monitoring regulacji oraz wczesna identyfikacja obowiązków mogą mieć równie duże znaczenie jak samo wdrożenie nowych przepisów. 

Kontakt 

Przedsiębiorstwa zainteresowane identyfikacją obowiązków regulacyjnych na 2027 r., oceną wpływu zmian prawnych na swoją działalność lub stałym wsparciem w zakresie compliance regulacyjnego zapraszamy do kontaktu: 

Krzysztof Wiński 
Partner Zarządzający, T&P Advisory | Thedy & Partners 
krzysztof.winski@thedy.pl 
tel. +48 519 506 434 

Łukasz Pamuła 
Starszy Menedżer, T&P Advisory | Thedy & Partners 
lukasz.pamula@thedy.pl 
tel. +48 519 504 779