Opłata cukrowa od 2027 r. Senat przyjął poprawki – wyższe stawki i nowe obowiązki dla przedsiębiorców
Od 1 stycznia 2027 r. przedsiębiorców mogą czekać istotne zmiany w opłacie cukrowej. Senat przyjął poprawki do nowelizacji przewidującej wyższe stawki, rozszerzenie opłaty na koncentraty oraz ograniczenie niektórych zwolnień. Sprawdź, jakie nowe obowiązki mogą objąć producentów i importerów napojów, syropów oraz suplementów diety.
Senat 27 października 2026 r. przyjął dwie poprawki do ustawy o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym, przewidującej istotne podwyższenie opłaty cukrowej oraz rozszerzenie katalogu produktów objętych tym obciążeniem. Nowe przepisy mają obowiązywać od 1 stycznia 2027 r. Zmiany dotkną nie tylko producentów tradycyjnych napojów słodzonych i energetycznych, ale również przedsiębiorstwa wprowadzające na rynek koncentraty, syropy oraz określone suplementy diety.
22 października 2026 r. Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o zdrowiu publicznym (druk sejmowy nr 3155). Za jej przyjęciem głosowało 233 posłów, 76 było przeciw, a 128 wstrzymało się od głosu.
27 października 2026 r. ustawą zajął się Senat, który przyjął dwie poprawki o charakterze legislacyjnym. Nie zmienił jednak zasadniczych założeń nowelizacji, w tym wysokości nowych stawek oraz planowanej daty wejścia przepisów w życie.
Ustawa wróci teraz do Sejmu, który rozpatrzy poprawki Senatu. Następnie konieczne będzie zakończenie dalszych etapów procesu legislacyjnego.
- Znaczące podwyższenie stawek opłaty cukrowej
Najważniejsza zmiana dotyczy wysokości opłaty od środków spożywczych, powszechnie nazywanej opłatą cukrową.
Zgodnie z uchwalonymi przepisami od 1 stycznia 2027 r. planowane jest:
- Podwyższenie części stałej opłaty z 0,50 zł do 0,70 zł za litr napoju – w przypadku zawartości cukrów do 5 g w 100 ml napoju albo dodatku co najmniej jednej substancji słodzącej.
- Podwojenie części zmiennej opłaty z 0,05 zł do 0,10 zł za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju, w przeliczeniu na litr.
- Dziesięciokrotne podwyższenie stawki związanej z dodatkiem kofeiny lub tauryny – z 0,10 zł do 1,00 zł za litr napoju.
- Podwyższenie maksymalnej wysokości opłaty z 1,20 zł do 1,80 zł za litr napoju.
Szczególnie istotna jest zmiana dotycząca napojów zawierających kofeinę lub taurynę. Wzrost stawki z 10 groszy do 1 zł za litr oznacza wyraźne zwiększenie obciążeń dla producentów i importerów napojów energetycznych.
W przypadku napojów zawierających zarówno cukry lub substancje słodzące, jak i kofeinę lub taurynę, odpowiednie części opłaty będą podlegały sumowaniu, z uwzględnieniem ustawowego limitu.
Nowe stawki mogą zatem istotnie wpłynąć na koszty wprowadzania napojów na rynek krajowy, a w konsekwencji również na politykę cenową przedsiębiorstw.
- Koncentraty objęte nowymi zasadami – 3 zł za litr lub kilogram
Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie definicji napoju na potrzeby opłaty cukrowej.
Zgodnie z nowym art. 12a ust. 4 i 5 ustawy o zdrowiu publicznym pojęcie napoju obejmie zarówno płyny do bezpośredniego spożycia, jak i określone koncentraty.
Koncentratem będzie między innymi produkt, który po rozcieńczeniu, rozpuszczeniu lub wymieszaniu z wodą albo innym rozpuszczalnikiem stanowi napój przeznaczony do bezpośredniego spożycia.
Nowa definicja obejmie również produkty przeznaczone do przygotowywania napojów w ramach usług gastronomicznych, klasyfikowanych w dziale 56 PKWiU.
Co istotne, regulacja nie będzie ograniczała się do koncentratów płynnych. Może obejmować także produkty w postaci półpłynnej i stałej, o ile spełniają ustawowe warunki dotyczące klasyfikacji i składu.
Dla koncentratów przewidziano jednolitą stawkę opłaty w wysokości 3,00 zł za litr albo kilogram produktu.
Oznacza to odejście od zasad obliczania opłaty właściwych dla napojów gotowych do spożycia.
Zmiana może mieć znaczenie w szczególności dla przedsiębiorstw oferujących:
- syropy i koncentraty do przygotowywania napojów;
- preparaty w proszku przeznaczone do rozpuszczania w wodzie;
- koncentraty wykorzystywane w gastronomii;
- określone produkty przeznaczone do samodzielnego przygotowywania napojów przez konsumentów.
W praktyce szczególnego znaczenia nabierze ustalenie, czy dany produkt spełnia nową definicję koncentratu oraz czy mieści się w zakresie odpowiednich grupowań PKWiU.
- Zmiany dotyczące suplementów diety
Nowelizacja zmienia również zasady wyłączenia suplementów diety z opłaty cukrowej.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 12b ust. 2 pkt 2 ustawy zwolnienie będzie dotyczyło napojów będących suplementami diety, które znajdują się w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej nieprzekraczającej 200 ml.
Oznacza to, że sam status produktu jako suplementu diety nie będzie wystarczający do skorzystania ze zwolnienia.
Produkty kwalifikowane jako suplementy diety, sprzedawane w opakowaniach przekraczających 200 ml, mogą zostać objęte opłatą cukrową, jeżeli spełnią pozostałe przesłanki ustawowe.
Ma to szczególne znaczenie dla przedsiębiorstw z sektora suplementów diety oferujących płynne produkty zawierające cukry, substancje słodzące, kofeinę lub taurynę.
W takich przypadkach niezbędna będzie analiza zarówno klasyfikacji produktu, jak i jego składu oraz wielkości opakowania jednostkowego.
- Ograniczenie zwolnień dla napojów z zawartością soku
Nowelizacja modyfikuje także warunki korzystania ze zwolnienia dla napojów zawierających co najmniej 20% soku owocowego, warzywnego lub owocowo-warzywnego.
Zwolnienie będzie dotyczyło napojów, w których:
- udział masowy soku wynosi co najmniej 20% składu surowcowego;
- zawartość cukrów nie przekracza 5 g na 100 ml napoju;
- nie dodano substancji słodzących, kofeiny ani tauryny.
W konsekwencji napoje spełniające warunek odpowiedniej zawartości soku i niskiej zawartości cukrów mogą utracić prawo do zwolnienia, jeżeli zawierają dodane substancje słodzące, kofeinę lub taurynę.
Jednocześnie utrzymana zostanie szczególna zasada dotycząca wybranych napojów zawierających powyżej 5 g cukrów na 100 ml.
Napoje z udziałem soku wynoszącym co najmniej 20%, a także określone roztwory węglowodanowo-elektrolitowe, do których nie dodano substancji słodzących, kofeiny ani tauryny, będą objęte wyłącznie zmienną częścią opłaty.
Warunki stosowania zwolnień i preferencji wymagają zatem ponownej analizy, szczególnie w przypadku produktów o złożonym składzie.
- Nowe zasady obliczania i rozliczania opłaty
Ustawa wprowadza także zmiany o charakterze administracyjnym.
Zgodnie z nowym brzmieniem art. 12f ust. 5 zawartość cukrów w 100 ml napoju będzie zaokrąglana w górę do pełnego grama. Liczba litrów napoju będzie natomiast zaokrąglana w górę do części setnych.
W przypadku koncentratów zaokrągleniu w górę do części setnych będzie podlegała liczba litrów lub kilogramów produktu.
Nowelizacja przewiduje również zmiany w zakresie składania informacji o wysokości opłaty oraz właściwości organów podatkowych.
Podmioty zobowiązane do jej zapłaty będą obowiązane do składania informacji drogą elektroniczną, z wykorzystaniem podpisu kwalifikowanego, oraz do obliczania i wpłacania opłaty za okresy miesięczne, do 25. dnia następnego miesiąca.
Organami właściwymi w sprawach opłaty będą odpowiedni naczelnicy urzędów skarbowych oraz dyrektorzy izb administracji skarbowej.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych zostanie upoważniony do określenia w rozporządzeniu szczegółowego zakresu danych zawartych w informacji o opłacie oraz sposobu jej składania.
Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność uwzględnienia zmian nie tylko w kalkulacji obciążeń, ale także w procedurach rozliczeniowych i wykorzystywanych systemach informatycznych.
- Jakie poprawki rzeczywiście przyjął Senat?
27 października 2026 r. Senat uchwalił dwie poprawki zaproponowane przez Komisję Budżetu i Finansów Publicznych w sprawozdaniu zawartym w druku senackim nr 889 A.
Pierwsza poprawka dotyczy art. 12f ust. 2 ustawy. Polega na usunięciu odesłania „z zastrzeżeniem ust. 7”.
Poprawka ma charakter legislacyjny i służy wyeliminowaniu niepożądanej techniki formułowania odesłań między przepisami tego samego artykułu.
Nie oznacza usunięcia szczególnej zasady obliczania opłaty dla określonych napojów z zawartością soku oraz roztworów węglowodanowo-elektrolitowych, która pozostaje uregulowana w art. 12f ust. 7.
Druga poprawka dotyczy art. 12g ust. 5 pkt 1. Polega na zastąpieniu wyrazów „powinna zawierać” wyrazem „zawiera”.
Jej celem jest doprecyzowanie przepisu upoważniającego ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia szczegółowego zakresu danych przekazywanych w informacji o wysokości opłaty.
Obie poprawki zostały przyjęte przez Senat.
Co istotne, Senat nie zmienił wysokości proponowanych stawek, zakresu produktów objętych nowymi zasadami ani daty planowanego wejścia ustawy w życie.
- Czy nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2027 r.?
Zgodnie z art. 3 uchwalonej ustawy nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r.
Termin ten budzi jednak pewne wątpliwości z punktu widzenia czasu pozostawionego przedsiębiorcom na przygotowanie się do nowych obowiązków.
W opinii z 23 października 2026 r. Biuro Legislacyjne Kancelarii Senatu zwróciło uwagę na konieczność rozważenia, czy przyjęty termin wejścia w życie ustawy odpowiada standardom wynikającym z art. 2 Konstytucji RP.
Wskazano przy tym na zakres zmian oraz potrzebę zapewnienia przedsiębiorcom odpowiedniego czasu na dostosowanie działalności do nowych regulacji.
Pomimo tych uwag Senat nie zdecydował się na przesunięcie terminu wejścia ustawy w życie.
Na 28 października 2026 r. proces legislacyjny nie został jeszcze zakończony. Ustawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez Sejm przyjętych poprawek senackich, a następnie podpisu Prezydenta i ogłoszenia.
- Co zmiany oznaczają dla przedsiębiorców?
Nowelizacja ustawy o zdrowiu publicznym będzie miała znaczenie nie tylko dla przedsiębiorstw, które już obecnie rozliczają opłatę cukrową.
Rozszerzenie definicji napoju i zmiana zasad dotyczących suplementów diety mogą spowodować, że nowe obowiązki obejmą także podmioty, które dotychczas nie były zobowiązane do uiszczania tej opłaty.
W szczególności przedsiębiorcy powinni przeanalizować:
- Portfolio produktowe – ustalenie, które napoje, syropy, koncentraty lub suplementy diety będą podlegały nowym przepisom.
- Klasyfikację PKWiU i skład produktów – weryfikację przesłanek objęcia opłatą oraz możliwości korzystania ze zwolnień.
- Wysokość przyszłych obciążeń – uwzględnienie nowych stawek, limitów i zasad zaokrąglania.
- Procesy rozliczeniowe – dostosowanie systemów i procedur do zmienionych wymagań dotyczących obliczania, deklarowania i wpłacania opłaty.
Szczególnego znaczenia nabierze prawidłowe rozróżnienie napojów gotowych do spożycia od koncentratów, ponieważ ustawodawca przewidział dla nich odmienne metody obliczania należności.
Podwyższenie opłaty cukrowej od 2027 r. to zatem nie tylko zmiana stawek, ale także istotne rozszerzenie zakresu produktów i przedsiębiorców, których mogą dotyczyć nowe obowiązki.
Z uwagi na planowany termin wejścia w życie przepisów przedsiębiorstwa powinny uwzględnić te zmiany już w przygotowaniach do rozliczeń za 2027 r., przy jednoczesnym monitorowaniu zakończenia procesu legislacyjnego.
Kontakt
Krzysztof Wiński
Partner Zarządzający, T&P Advisory | Thedy & Partners
krzysztof.winski@thedy.pl
tel. +48 519 506 434
Łukasz Pamuła
Starszy Menedżer, T&P Advisory | Thedy & Partners
lukasz.pamula@thedy.pl
tel. +48 519 504 779